>> Tuesday, November 25, 2008
ကခ်င္
ေနာက္ခံ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင္႔ ေပၚေပါက္လာပံု
* ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ တိဘက္-ျမန္မာအႏြယ္၀င္မ်ားပင္ျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္အတြင္းသို႕ ေနာက္ဆံုး၀င္ေရာက္လာၾကသည့္ အုပ္စုအျဖစ္ ခန္႕မွန္းၾကသည္။ထိုသို႕၀င္ေရာက္ရာတြင္ ျမန္မာအမ်ားစုကဲ့သို႕ အေရွ႕ဖက္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ႏွင့္ အေနာက္ဖက္ စစ္ကိုင္းတိုင္း အေနာက္ဖက္ ေဒသမ်ားမွ ၀င္ေရာက္လာျခင္းမ်ိဳးူမဟုတ္ပဲ ေျမာက္ဖက္စူစူးမွ ၀င္ေရာက္လာသည္ဟုဆိုၾကပါသည္။ ထိုေဒသမွာ ေတာေတာင္ထူထပ္သည့္အတြက္ အုပ္စုမ်ားအၾကား အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္မႈ နည္းပါးခဲ့ၾကသည့္အတြက္ လူမ်ိဳးစုမ်ား၊ဘာသာအယူအဆမ်ား ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာမ်ား ပါ အနည္းႏွင့္အမ်ားဆိုသလို ကြဲျပားခဲ့ၾကရပါသည္။ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအတြင္း လူဦးေရအမ်ားဆံုးမွာ ဂ်ိန္ေဖာ္ ျဖစ္သည္။
ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈႏွင္႔ ဓေလ႔ထံုးစံ
မေနာပြဲ
မေနာပြဲေတာ္ကို ျမန္မာျပည္တြင္ မီွတင္းေနထုိင္သည့္ လူမ်ဳိးမ်ားစြာမွ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးျဖစ္သာ ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား ႏွင့္ ယွဥ္တြဲသိရိွၾကသည္။ အဆိုပါ ပြဲေတာ္က်င္းထင္ရွားေသာ ပြဲေတာ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ပြဲေတာ္ကို ဇန္န၀ါရီလတြင္ က်င္းပေလ့ရိွသည္။ ပြဲေတာ္က်င္းပရျခင္းရည္ရြယ္ခ်က္ (၃) ခုရိွသည္။ ႏွစ္သစ္ကူးအထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ က်င္းပျခင္း၊ တိုက္ပြဲမ်ားကိုေအာင္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ လူမ်ဳိးစုျပန္လည္ စည္းလံုးညီညြတ္ေရးအတြက္ က်င္းပျခင္းဟူ၍ ျဖစ္သည္။ မေနာပြဲေတာ္ကို က်ယ္၀န္းေသာ ကြင္းျပင္အလယ္တြင္ မေနာတိုင္ေထာင္ထား၍က်င္းပသည္။ အဆိုပါ မေနာတိုင္ေထာင္ထားရာကြင္းလယ္သို႕ ရိုးရာ၀တ္စံုမ်ား၀တ္ဆင္ထားေသာ ကခ်င္အမ်ဳိးသားအမ်ဳိးသမီး တုိ႔သည္ မတ္တပ္ရပ္၍ လွည့္ပတ္ကခုန္ၾကသည့္ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာ ပြဲေတာ္တစ္ခုျဖစ္ေပသည္။
က်င္းပရာေနရာ ပူတာအုိ၊ ျမစ္ႀကီးနား
က်င္းပခ်ိန္ ႏွစ္စဥ္ ဇန္န၀ါရီလ
ဘာသာႏွင့္စာေပ
* ဘာသာ
ကခ်င္မ်ဳိးႏြယ္စုအသီးသီးတြင္ ယခင္က(လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၁၀၀ေက်ာ္) ဘာသာစကားတို႔သာရွိခဲ့ၿပီး စာေပမွာမူမရွိခဲ့ေပ။ ကိုးကြယ္မႈဆိုင္ရာ အေနျဖင့္ ခရစ္ယာန္သာႆနာျပဳမ်ားမေရာက္မွီအခ်ိန္အထိ နတ္ကိုးျခင္းသည္သာ အဓိက ကိုးကြယ္မႈျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ထို႕ေၾကာင့္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္လာၾကသည့္တိုင္ မေနာတိုင္ မွာထင္ရွားသည့္ရိုးရာအမွတ္အသားအျဖစ္က်န္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
* စာေပ
ကခ်င္စာေပသည္လည္း အခ်ဳိ႕ေသာ တိုင္းရင္းသားစာေပတို႔နည္းတူပင္ (ဥပမာ ခ်င္းစာေပ) သာသနာျပဳေရာက္ရွိလာေသာ ဆရာႀကီးမ်ားက ရိုးရာအသံထြက္စနစ္ကိုေရးသားႏိုင္ရန္ အဂၤလိပ္အကၡရာမ်ားအသံုးျပဳၿပီး တီထြင္ေဖၚထုတ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကခ်င္စာေပ ႏွစ္ရာျပည့္ပဲြကို မၾကာျမင့္မီက မႏၱေလးၿမိဳ႕တြင္စုရံုး၍ ကခ်င္ရိုးရာ မေနာအက ေထာင္ကာအကမ်ားပါ၀င္ၿပီး ႀကီးက်ယ္စြာက်င္းပခဲ့သည္။
ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕တြင္ ေဒါက္တာ အိုရမ္ဟန္ဆင္း အားဂုဏ္ျပဳမွည့္ေခၚထားေသာ ဟန္ဆင္းပရက္စ္ အမည္ျဖင့္ပံုႏိႈပ္တိုက္လည္းတည္ရွိသည္။
0 comments:
Post a Comment